7.Sınıf Fiiller Konu Anlatımı – Fiiller Konu Anlatımı PDF

7.Sınıf Fiiller Konu Anlatımı - Fiiller Konu Anlatımı PDF şeklinde indirebilirsiniz. 7.Sınıf Türkçe Fiiller Konu anlatımı PDF ders notu indirebilirsiniz.

7.SINIF FİİLLER KONU ANLATIMI

Fiiller konusunu anlayabilmek için öncelikle fiil ile isim arasındaki farkları bilmek gerekir. 

İsimler

  • İsimler, canlı ya da cansız varlıkları, yerleri, kavramlara verilen adlardır.
  • İsimleri çevremizdeki her şeyin adı olarak görev yapan sözcükler şeklinde niteleyebiliriz.
  • Eşya, araba, motor, aşk, sevgi, düşünce, ders, sınav, defter, kitap vb, gibi.
Fiiller
  • Fiiller ise çevremizdeki canlı cansız varlıkların, nesnelerin yaptıkları hareketlere, işlerine, durumlarına verilen adlardır. 
  • Yaptığımız hareketler, işler birer fiil ya da diğer adı ile eylemdir.
  • Konuşmak, yazmak, yürümek, anlatmak, durmak, çalışmak, dinlemek vb. gibi.

Fiiller tek başlarına ifade edilirken -mek / - mak eki ile birlikte söylenir. Bu eke mastar eki, fiilin bu şekline de fiilin mastar hali denir. Yazmak, vermek gibi. 

İsimler bu mastar ekini alamazlar. Bu yüzden cümle içerisinde bir sözcüğün isim mi fiil mi olduğunu anlamakta zorlanırsak, sözcüğün köküne -mek / -mak eki getirerek isim mi fiil mi olduğunu anlayabiliriz. 

"Bugün eve geldim." cümlesinde "eve" sözcüğünün kökünü "evmek" şeklinde telafuz edemezken "geldim" sözcüğünün kökünü "gelmek" şeklinde söyleyebiliriz ve "geldim" sözcüğünün fiil olduğunu kolaylıkla fark edebiliriz.

fiillerin anlam özellikleri pdf
Fiillerin Anlam Özellikleri

Fiiller bir işi, bir durumu ya da oluşu anlatan sözcüklerdir. Özetle fiiller, yaptığımız iş, oluş ve hareketlerin isimleridir.

Bu sebeple fiillerin anlam özelliklerini de üçe ayırırız ve bir fillin hangi anlam özelliğini verdiğini kolayca tespit edebiliriz.

İş Fiilleri

  • Yaptığımız bir işi anlatır. 
  • Bu işi yapan bir kişi, varlık yani özne vardır.
  • Öznenin yaptığı işten etkilenen bir nesne vardır.
  • "Örneğin kır(mak) fiili bir iş fiilidir, kır(mak) fiilini yapan birisi olduğu gibi kır(mak) işini yapan kişinin kırdığı bir nesne de vardır. ("Camı kırdı." gibi.)
  • İş fiillerine kılış fiilleri de denir.
  • Yaz(mak), al(mak), taşı(mak) vb. gibi 
  • Bir fiilin başına "onu" sözcüğünü ekleyerek iş fiili olup olmadığını kolaylıkla anlayabiliriz.
  • Onu yaz(mak), onu al(mak), onu taşı(mak) diyebildiğimiz için bunlar iş fiilidir.
Durum Fiilleri
  • Kişilerin. varlıkların içinde bulunduğu durumu anlatır.
  • Durum fiilini gerçekleştiren bir kişi, varlık vardır.
  • Fakat bu durumdan etkilenen bir nesne yoktur.
  • Örneğin gül(mek) fiili bir durum fiilidir, gül(mek) fiilini yapan biri vardır ama bu fiili yaptığında sadece kendisi etkilenir, başka bir nesneyi. varlığı etkilemez. ("Ahmet güldü." gibi)
  • Uyu(mak), dinlen(mek), otur(mak) vb. gibi.
  • Bir fiilin başına "onu" sözcüğünü ekleyerek durum fiili olup olmadığını kolaylıkla anlayabiliriz.
  • Onu uyu(mak), onu dinlen(mek), onu otur(mak) diyemediğimiz için bunlar durum fiilidir.
Oluş Fiilleri
  • Kişilerde, varlıklarda kendiliğinden değişen, kendiliğinden gerçekleşen olayları anlatır.
  • Fiili yapan kişi, varlık, özne kendi iradesini kullanamaz. 
  • Oluş fiilleri, gerçekleşmesi belirli bir süreye, zamana gerekli olan fiillerdir. 
  • Örneğin yaşlan(mak) fiili bir oluş fiilidir ama yaşlanan kişi bu fiili isteyerek gerçekleştirmez ve yaşlanmak için belirli bir süre gereklidir, hemen yaşlanılmaz. 
  • Uza(mak), büyü(mek), sol(mak) gibi. 
  • Bir fiilin oluş fiili anlamanın kolay yolu fiili hemen yapıp yapamayacağımızı kontrol etmektir. 
  • Hemen oturabiliriz ama hemen büyüyemeyiz.
7.Sınıf Fiiller Konu Anlatımı Fiilde Kip PDF

Bir fiilin -mek / -mak eki ile yazılmış haline o fiilin mastar hali dendiğini belirtmiştik. Fiiller cümle içerisinde mastar hali ile kullanılmazlar. Fiiller, köklerine gelen eklerle birlikte kullanılır. Bu eklerden biri de kip ekledir. Fiil kipleri haber ve dilek kipleri olmak üzere ikiye ayrılır.

Haber Kipleri 
  • Haber kipleri, eklendikleri fiilin zamanını bildirir.
  • Fiilin geçmişte mi, gelecekte mi, şimdi mi ya da her zaman mı yapıldığı hakkında bilgi verir. 
  • Bu yüzden haber kiplerini oluşturan ekler dörde ayrılır:
  • Şimdi Zaman (-yor, -makta)
  • Gelecek Zaman (-ecek, acak)
  • Geniş Zaman (-r)
  • Geçmiş Zaman (-miş ve -di) 
  • Gel-i-yor, gel-ecek, gel-i-r, gel-miş, gel-di gibi.
  • Haber kiplerine bildirme kipleri adı da verilir.
Dilek Kipleri 
  • Dilek kipleri, zaman bildirmezler
  • İsteğimizi, şartımızı, emrimizi, olmasını gerekeni söylerken bu kipleri kullanırız. 
  • Bu yüzden dilek kiplerini oluşturan ekler de dörde ayrılır:
  • İstek (-e -a)
  • Şart (-se, -sa)
  • Gereklilik (-meli, -malı)
  • Emir (Emir anlamının eki yoktur.)
  • Gel-e-sin, gel-se-n, gel-meli-sin, gel gibi.
  • Dilek kiplerine tasarlama kipleri adı da verilir.

Kip ekleri fiilin kökünden sonra gelir. Mastar halde olmayan ve cümle içerisinde kullanılan fiile çekimli fiil denir. Çekimli fiiller fiil kökü + kip eki + kişi eki şeklinde oluşur.  Gel-i-yor-um gibi. 

Haber (Bildirme) Kipleri

Şimdiki Zaman 

  • Şimdi zamanın ekleri -yor ve -mekte / - makta ekleridir.
  • Fiilin şu an gerçekleştiği bildirir. 
  • Fiilin söylenme zamanı ile gerçekleşme zamanı aynıdır. 
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-i-yor-um     gel-mekte-y-im   
    2. Tekil Şahıs     gel-i-yor-sun
    3. Tekil Şahıs     gel-i-yor
    1. Çoğul Şahıs     gel-i-yor-uz
    2. Çoğul Şahıs    gel-i-yor-sunuz
    3. Çoğul Şahıs    gel-i-yor-lar
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi şu şekildedir:
    1. Tekil Şahıs      gel-mi-yor-um     
    2. Tekil Şahıs     gel-mi-yor-sun
    3. Tekil Şahıs     gel-mi-yor
    1. Çoğul Şahıs     gel-mi-yor-uz
    2. Çoğul Şahıs    gel-mi-yor-sunuz
    3. Çoğul Şahıs    gel-mi-yor-lar
Gelecek Zaman 
  • Gelecek zamanın ekleri -ecek, -acak ekleridir.
  • Fiilin ileride, gelecekte gerçekleşeğini bildirir. 
  • Fiilin söylenme zamanı gerçekleşme zamanından öncedir. 
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-eceğ-im
    2. Tekil Şahıs     gel-ecek-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-ecek
    1. Çoğul Şahıs     gel-ecek-iz
    2. Çoğul Şahıs    gel-ecek-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-ecek-ler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi şu şekildedir:
    1. Tekil Şahıs      gel-me-y-eceğ-im
    2. Tekil Şahıs     gel-me-y-ecek-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-me-y-ecek
    1. Çoğul Şahıs     gel-me-y-ecek-iz
    2. Çoğul Şahıs    gel-me-y-ecek-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-me-y-ecek-ler
7.Sınıf Fiiller Konu Anlatımı

Geniş Zaman 

  • Gelecek zamanın eki -r ekidir. Ses uyumuna göre -er, -ar, -ır, -ir, -ur, -ür hallerini alır.
  • Fiilin belirli zaman aralıkları ile ve her zaman gerçekleştiğini bildirir.
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-ir-im
    2. Tekil Şahıs     gel-ir-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-ir
    1. Çoğul Şahıs     gel-ir-iz
    2. Çoğul Şahıs    gel-ir-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-ir-ler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi şu şekildedir:
  • Geniş zamanın olumsuz çekiminde zaman ekimiz düşer. 
    1. Tekil Şahıs      gel-me-m
    2. Tekil Şahıs     gel-mez-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-mez
    1. Çoğul Şahıs     gel-me-y-iz
    2. Çoğul Şahıs    gel-mez-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-mez-ler

 

Geçmiş Zaman 
  • Geçmiş zamanın eki -mi ve -di ekleridir. 
  • Türkçede geçmiş zaman iki tanedir: -
  • Mi'li geçmiş zamana duyulan geçmiş zaman,
  • Di'li geçmiş zamana görülen geçmiş zaman denir.

Duyulan Geçmiş Zaman

  • Duyulan geçmiş zaman ekleri -miş, -mış, muş, -müş ekleridir.
  • Fiilin gerçekleşme zamanı söylenme zamanından öncedir. 
  • Fiili söyleyen kişi, gerçekleşen fiili başkasından duymuş ya da sonradan fark etmiştir.
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-miş-im
    2. Tekil Şahıs     gel-miş-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-miş
    1. Çoğul Şahıs     gel-miş-iz
    2. Çoğul Şahıs    gel-miş-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-miş-ler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-me-miş-im
    2. Tekil Şahıs     gel-me-miş-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-me-miş
    1. Çoğul Şahıs     gel-me-miş-iz
    2. Çoğul Şahıs    gel-me-miş-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-me-miş-ler

Görülen Geçmiş Zaman

  • Görülen geçmiş zaman ekleri -dı,-di,-du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü ekleridir.
  • Fiilin gerçekleşme zamanı söylenme zamanından öncedir. 
  • Fiili söyleyen kişi, gerçekleşen fiili kendisi görmüştür.
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-di-m
    2. Tekil Şahıs     gel-di-n
    3. Tekil Şahıs     gel-di
    1. Çoğul Şahıs     gel-di-k
    2. Çoğul Şahıs    gel-di-niz
    3. Çoğul Şahıs    gel-di-ler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-me-di-m
    2. Tekil Şahıs     gel-me-di-n
    3. Tekil Şahıs     gel-me-di
    1. Çoğul Şahıs     gel-me-di-k
    2. Çoğul Şahıs    gel-me-di-niz
    3. Çoğul Şahıs    gel-me-di-ler

7.Sınıf Fiiller Konu Anlatımı

Dilek (Tasarlama) Kipleri 

Şart Kipi

  • Şart kipinin ekleri -se, -sa ekleridir. 
  • Fiile şart anlamı katar, fiilin gerçekleşmesi için bir koşulumuz varsa bu kipi kullanırız. 
  • Bazen de dilek anlamı katar. (Keşke yaz gelse gibi.)
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-se-m
    2. Tekil Şahıs     gel-se-n
    3. Tekil Şahıs     gel-se
    1. Çoğul Şahıs     gel-se-k
    2. Çoğul Şahıs    gel-se-niz
    3. Çoğul Şahıs    gel-se-ler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi haber kiplerinde olduğu gibi olumsuzluk eki -me,
    -ma ile yapılır: gel-me-se-m, gel-me-se-n gibi.
 İstek Kipi
  • Şart kipinin ekleri -e, -a ekleridir. 
  • Fiilin gerçekleşmesini istediğimiz de bu kipi kullanırız.
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-e-y-im (gel-e-m)
    2. Tekil Şahıs     gel-e-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-e
    1. Çoğul Şahıs     gel-e-lim (gel-e-k)
    2. Çoğul Şahıs    gel-e-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-e-ler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi haber kiplerinde olduğu gibi olumsuzluk eki -me,
    -ma ile yapılır: gel-me-y-e-y-im, gel-me-y-e-sin gibi.

Gereklilik Kipi 

  • Gereklilik kipinin ekleri -meli, -malı ekleridir. 
  • Fiile gereklilik anlamı katar, fiilin gerçekleşmesi gerekli ise bu kipi kullanırız. 
  • Bazen de tahmin katar. 
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      gel-meli-y-im
    2. Tekil Şahıs     gel-meli-sin
    3. Tekil Şahıs     gel-meli
    1. Çoğul Şahıs     gel-meli-y-iz
    2. Çoğul Şahıs    gel-meli-siniz
    3. Çoğul Şahıs    gel-meli-ler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi haber kiplerinde olduğu gibi olumsuzluk eki -me,
    -ma ile yapılır: gel-me-meli-y-im, gel-me-meli-sin gibi.

Emir Kipi 

  • Emir kipinin eki yoktur.
  • Fiil çekimi yapılırken kip eki kullanılmaz sadece kişi ekleri kullanılır.
  • 1. Tekil ve 1.Çoğul şahıslarda çekimi yoktur, kendimize emir veremeyiz.
  • Tüm kişilerde olumlu çekimi şu şekildedir: 
    1. Tekil Şahıs      -----------
    2. Tekil Şahıs     gel
    3. Tekil Şahıs     gel-sin
    1. Çoğul Şahıs     ------------
    2. Çoğul Şahıs    gel-in
    3. Çoğul Şahıs    gel-sinler
  • Tüm kişilerde olumsuz çekimi haber kiplerinde olduğu gibi olumsuzluk eki -me,
    -ma ile yapılır: gel-me, gel-me-y-in gibi.
7.sınıf fiiller konu anlatımı
Kişi Ekleri - Fiilde Kişi
  • Kipleri öğrenirken çekimlediğimiz her fiilde görüldüğü gibi Türkçede fiilleri hangi kişinin yaptığını gösteren ekler vardır.
  • Türkçede altı kişi bulunur. 
  • Bunların üçü tekil, üçü çoğul kişilerdir: ben, sen, o, biz, siz, onlar
  • Türkçede fiil çekimi, fiil+kip+kişi şeklinde olduğundan fiillerin sonundaki ekler kişi ekleridir.
  • 1. Tekil Şahıs ve Eki     Ben         / -m, -ım, -im, -um, -üm
    2. Tekil Şahıs ve Eki    Sen        /  -n, -(s)ın, -(s)in, -(s)un, -(s)ün
    3. Tekil Şahıs ve Eki    O          /  eki yoktur
    1. Çoğul Şahıs ve Eki    Biz       / -ız, -iz, -uz, -üz, -k
    2. Çoğul Şahıs ve Eki    Siz     / -(s)ınız, -(s)iniz, -(s)unuz, -(s)ünüz
    3. Çoğul Şahıs ve Eki    Onlar / -lar, -ler

Örneğin gel- fiilini şimdiki zamanda 1.tekil şahıs ile çekimlemek istersek, gel-i-yor-um şeklinde çekimleriz.

7.Sınıf Fiiller Konu Anlatımı, 7.Sınıf Fiiller Konu Anlatımı PDF ders notu olarak indirebilirsiniz.

7.sınıf fiiller konu anlatımı
Fiillerde Anlam Kayması - Fiillerde Zaman Kayması 
  • Fiillerde anlam kayması, cümlede kastedilen kip ile fiilin aldığı kipin aynı olması sonucu oluşur. 
  • Örneğin "Yarın Konya'ya gidiyorum." cümlesinde kastedilen kip yarın sözcüğünden anlaşılacağı üzere gelecek zamandır lakin cümledeki fiilin aldığı kip eki şimdi zaman ekidir. Bu durumda bu cümlede anlam kayması ya da diğer adı ile zaman kayması meydana gelmiştir. 

Anlam kayması şu kiplerde olabilir: 

Görünen geçmiş zaman yerine geniş zaman kullanılması: 

Temel bir gün uçağa biner. (bindi)

Şimdiki zaman yerine geniş zaman kullanılması kullanılması: 

Müdür Bey dosyaları isterler. (istiyor)

Gelecek zaman yerine geniş zaman kullanılması kullanılması: 

Bizimkiler bu habere çok sevinir. (sevinecek)

Gelecek zaman yerine şimdiki zaman kullanılması:

Yarın seninle fuara geliyorum. (geleceğim)

Emir kipi yerine geniş zaman kullanılması: 

Yarın ilk iş o parayı yatırırsın. (yatır)

Görünen geçmiş zaman yerine şimdiki zaman kullanılması:

Öğrendiğim an hemen yanına gidiyorum. (gittim)

Geniş zaman yerine şimdiki zamanın kullanılması:

Onunla her gün film izliyoruz. (izleriz)

Emir kipi yerine istek kipinin kullanılması: 

Lütfen gürültü yapmayalım. (yapmayın)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*