9.Sınıf Zamirler Konu Anlatımı PDF Edebiyat Zamir Türleri Konu Anlatımı PDF

9.Sınıf Zamirler Konu Anlatımı PDF 9.Sınıf 5.Ünite Zamir Türleri Konu Anlatımı PDF olarak indirip çalışabilirsiniz.

9.Sınıf Zamirler Konu Anlatımı PDF Zamir Türleri Konu Anlatımı PDF

9.sınıf zamirler konu anlatımı edebiyat lise dil bilgisi

İsimler, varlık ve kavramları karşılayan sözcüklerdir. Hem konuşurken hem yazarken genellikle nesne ve kavramları ifade etmek için onların isimlerini kullanırız. Bazen de bu varlık ve kavramların isimlerini kullanmak yerine, geçici olarak onların isimlerinin yerini tutan bazı özel sözcükler kullanırız.

Söz gelimi, “Defteri Mustafa’ya versene.” cümlesini karşımızdaki insana; “Şunu Mustafa’ya versene.” ya da “Şunu ona versene.” şeklinde ifade edebiliriz. Bu durumda, defter sözcüğünün yerini “şu”, Mustafa sözcüğünün yerini “o” sözcüğü tutmuş olur.

İşte Türkçedeki bu özel sözcüklere “zamir” adı verilir. Zamirler, “dilde kolaylık” ilkesinin bize kazandırdığı, yazarken ve konuşurken işimizi kolaylaştıran sözcüklerdir. Öyle ki zamirler tek bir ismin yerine değil bir cümlenin yerine de kullanılabilir ve cümle kurarken bizlere büyük kolaylık sağlar:

Söz gelimi, “Mustafa ile Kemal kavga etmişler, bunu senden başka kimseye söylemedim.” cümlesinde, “bunu” sözcüğü ile kastedilen “Mustafa ile Kemal kavga etmişler.” cümlesidir ki bu cümleyi tekrar etmeden kısaca “bunu” sözcüğü kullanılmış ve anlatılmak istenen kolaylıkla anlatılabilinmiştir.

Zamirler, altı başlık altında incelenir.

1. Kişi Zamiri

Kişi isimlerinin yerini tutan zamirlerdir. Türkçedeki şahıs zamirlerinin sayısı altıdır:
Birinci tekil kişi zamiri → ben
İkinci tekil kişi zamiri → sen
Üçüncü tekil kişi zamiri → o → Cümlede kişi zamiri bulmak istediğimizde bu altı sözcüğü ararız.
Birinci çoğul kişi zamiri→ biz
İkinci çoğul kişi zamiri → siz
Üçüncü çoğul kişi zamiri →onlar

Bütün sevgileri atıp içimden / Varlığımı yalnız ona verdim ben” – Ahmet Kutsi Tecer
Ben uyandığım zaman o gitmişti.” – Refik Halit Karay
Biz, Türkler, bütün tarihî hayatımızca hürriyet ve istiklale timsal olmuş bir milletiz!” – Atatürk

Bilgi Kutusu

Ben ve sen zamirleri yönelme durum ekini aldıklarında bu kelimelerin köklerindeki “e” sesi “a”ya
dönüşür.
ben → bana
sen → sana

Dikkat Et
“O” sözcüğü bir ismin yerini tuttuğunda zamir; bir isimden önce gelip onu işaret ettiğinde sıfat görevinde kullanılır:
Onu bana getirin. → zamir
O adamı bana getirin.→ adam sözcüğünü işaret ettiği için sıfat: hangi adam → o adam

2. Dönüşlülük Zamiri

Dönüşlülük zamiri, güçlü ve pekiştirilmiş bir kişi zamiri olarak da düşünülebilir. Türkçede dönüşlülük zamiri “kendi” sözcüğüdür.

Bu kelimeye dönüşlülük zamiri denmesinin nedeni, bu zamirin, yapılan işin yapana döndüğünü
gösteren bir anlam taşımasıdır
. Dönüşlülük zamirleri, kişi zamirleri gibi bütün kişi adlarının yerlerine kullanılabilir. Dönüşlülük zamirleri şunlardır: kendim, kendin, kendi/kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri.
Ankara Palas’ta kendisine dörtte üç oranında indirim yapılırdı.” – Çetin Altan
Kendi yapacağı işi bırakır, âleme öğüt vermeye kalkar.” – Burhan Felek

3. İşaret Zamiri

İsimlerin yerini işaret ederek tutan zamirlerdir. “Ben kitapları alacağım, sen de çiçekleri getir!” cümlesi “Ben bunları alacağım, sen de şunları!” şeklinde söylenirse “kitapları” ve “çiçekleri” kelimelerinin yerine işaret anlamı taşıyan zamirler kullanılmış olur.

İşaret zamirleri şunlardır: Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar.
Oysa bizi bekleyen yaşam bu değildi.” – Reha Mağden
Bunu istemem, şunu isterim.

Dikkat Et

Bu, şu, o” kelimeleri işaret sıfatı olarak da kullanılabilir. Bunların sıfat olarak kullanılabilmesi
için, kendilerinden sonra, işaret ettikleri bir ismin gelmesi gerekir:
Bu kitabı bana bulun.” → işaret sıfatı → hangi kitabı (bu kitabı)
Bunu getirin.”→ işaret zamiri

O” ve “onlar” zamirlerinin kişi zamiri mi işaret zamiri mi olduğu bağlamdan anlaşılır. Bu kelimeler kişi isimlerine yerlerine kullanıldıklarında kişi zamiri, diğer kullanımlarda ise işaret zamiri olur:
Onu senden daha çok seviyorum. → kişi zamiri → cümlede bir kişiden bahsediyor
Onu masanın üzerine koy. → işaret zamiri → bir nesneden bahsediyor

4. Belgisiz Zamir

İsimlerin yerlerini belirsiz biçimde tutan zamirlerdir. “O geldi.” cümlesinde kişinin üçüncü tekil kişi olduğu bellidir, “Biri geldi” dediğimizde ise kişi belirsizdir.

Başkası, bazısı, bazıları, biri, birisi, birileri, biriniz, birimiz, birçoğu, birkaçı, çoğu, hepimiz, kimi,
kimisi, kimse, öbürü, öbürleri, öteki, tümü, falan filan, herkes, şey
vb. sıkça kullanılan belgisiz zamirlerdir.
Kurşun vınlayarak gidip bahçedeki ağaçlardan birine saplanmıştı.” – Ayşe Kulin
Birisi sezecek olsa kim bilir ne dedikodular çıkarılırdı.” – Erhan Bener
Kimsenin girdisi çıktısı, alacağı borcu ile uğraşmak istemiyordum.” – Necati Cumalı
 “Neylersin ölüm herkesin başında / Uyudun uyanmadın olacak” – Cahit Sıtkı Tarancı
İnsan bir şeyin değerini ondan yoksun kalınca anlıyor.” – Halikarnas Balıkçısı

5. Soru Zamiri

İsimlerin yerlerini soru anlamlı sözcüklerle tutan zamirlerdir. Bu zamirlerin cevapları
ya bir isim ya da ismin yerini tutan bir zamirdir.
Kime söyledin? → soru zamiri
Ahmet’e söyledim. → isim
Ona söyledim. → kişi zamiri

— Elinde ne vardı? → soru zamiri
— Elimde kitap vardı. → isim
— Elimde bu vardı. → işaret zamiri

Dikkat Et

Ne” kelimesi “hangi” anlamında kullanıldığında soru sıfatı olur:
Ne işle uğraşıyorsunuz? → soru sıfatı → hangi işle anlamında


Kim, ne, nere” gibi birkaç soru zamirinin dışında bütün soru zamirleri soru sıfatlarına iyelik eklerinin getirilmesiyle oluşturulmuştur: hangisi, kaçı, kaçıncısı vb.
Hangi filmi beğendin? → soru sıfatı
Hangisini beğendin? → soru zamiri

6. İlgi Zamiri

İsim tamlamalarında tamlanan görevinde kullanılan unsurun yerine geçen “-ki” ilgi eki almış sözcüğe ilgi zamiri denir. Söz gelimi, “Ali’nin arabası tamirden çıkmış, benim arabam ne zaman çıkacak?” demek yerine, “Ali’nin arabası tamirden çıkmış, benimki ne zaman çıkacak.?” deriz. İşte bu cümlede, “benim arabam” söz öbeği yerine kullanılan, “benimki” sözcüğü ilgi zamiridir.
 “Sağ ol şekerim, bizimki de neredeyse gelir. Benim de hazırlık yapmam lazım.” – Ahmet Ümit
Artık bizimki, nişanlısı Perihan’ı ekiyor, her gün tek başına plaja geliyordu.” – Nazım Hikmet

Meraklısına Not
1.-ki” ekine tek başına zamir demek yanlıştır. Zamirler birer sözcük türüdür ve “-ki” ekinin görevlerinden biri eklendiği sözcüğü zamir yapmasıdır. Biliyorsunuz ki bu ekin diğer görevi ise eklendiği sözcüğü sıfat yapmaktır. “Masamdaki düşünceler” örneğinde sıfat olan sözcük “masamdaki” sözcüğü ise “Benimki de masada.” örneğinde zamir olan “benimki” sözcüğüdür.

2. İyelik eki, iyelik ekidir. “İyelik zamiri” adı altında bir kavramın hatalı olduğu kanısındayız. İyelik ekini, iyelik zamiri şeklinde öğretirsek aynı mantıkla fiile gelen kişi eklerine de zamir dememiz gerekir. “Geldim.” cümlesinde kişi eki “ben” sözcüğünün yerini tutar deyip buna zamir demek ne kadar abesle iştigal ise aynısı iyelik eki için de geçerlidir.

9.Sınıf Zamirler Konu Anlatımı PDF Zamir Türleri Konu Anlatımı PDF olarak indirip çalışabilirsiniz.

Edebiyat Ünite Özetleri PDF – Edebiyat Konu Anlatımları PDF

Yorum yapın