9.Sınıf Zarflar Konu Anlatım PDF Edebiyat 9.Sınıf 6. Ünite Zarf Türleri

9.Sınıf Zarflar Konu Anlatım PDF Edebiyat 9.Sınıf 6. Ünite Zarf Türleri olarak indirebilirsiniz, çalışabilirsiniz. 

9. Sınıf zarflar konu anlatımı lise dil bilgisi belirteçler

9.Sınıf Zarflar Konu Anlatım PDF 9.Sınıf 6. Ünite Zarf Türleri

Zarflar, (belirteçler) çoğunlukla fiil ya fiil benzeri sözcükleri niteleyerek, bir cümlede eylemin nasıl, ne zaman, ne kadar yapıldığını belirtir. Örneğin,

Eve hızlıca gittim.” cümlesinde gitme eyleminin nasıl yapıldığını söyleyen sözcük “hızlıca” sözcüğüdür ve zarftır. 

Eve akşam gittim.” cümlesinde gitme eyleminin ne zaman yapıldığını söyleyen sözcük “akşam” sözcüğüdür ve zarftır. 

Eve hızlıca gitmeyi bırakmalısın .” cümlesinde “gitmeyi” sözcüğü fiil benzeri (fiilimsi) bir sözcük olup “hızlıca” sözcüğü de bu sözcüğün zarfıdır.

Ek Bilgi
Sıfatlar konusunu biliyorsanız zarflar konusunu öğrenmek çok daha kolaydır. Çünkü zarflar sözcük türleri arasında en çok sıfatlara benzer. Sıfatlar, isimlerle birlikte kullanılıp onların özelliklerini bize bildirirken; zarflar da çoğunlukla fiil ve fiilimsilerle birlikte kullanılıp onların özelliklerini bildirirler.

Güzel kitap bu.” → güzel sözcüğü kitap ismini nitelediği için sıfat
Güzel konuştun!” → güzel sözcüğü konuşmak fiilini nitelediği için zarf

Zarflar cümleye kattıkları, belirtikleri anlamlar bakımından beş başlık altında incelenir:

Durum (Hâl) Zarfı (Niteleme Zarfı)

  • Durum zarfları, fiillerin (fiile benzeyen fiilimsilerin de) nasıl yapıldığı söyleyen sözcüklerdir.
  • Durum zarfı cümleye sorulan Nasıl?” sorusu ile tespit edilir.
  • Genellikle fiillerden önce gelir lakin cümle içerisinde fiilden önce kullanılması şart değildir.
    • Koşarak kahvehaneye girdi. (Nasıl girdi?)
    • Kahvehaneye koşarak girdi. (Nasıl girdi?)

Kadın keçiyi sağmış, çardağın suyunu çekmiş, etrafını güzelce süpürmüştü.” – Necati Cumalı
Yaylayı inmiş, ovanın enginliğinde hızlıca yol alıyordu.” – Nezihe Araz
Yavaş tut, içinde kırılacak eşya var.” – Memduh Şevket Esendal
 “Cüneyt Bey sözlerini tartıyormuş gibi ağır söylüyordu.” – Etem İzzet Benice

Zaman Zarfı

  • Zaman zarfları, fiillerin (fiile benzeyen fiilimsilerin de) ne zaman yapıldığını söyleyen sözcüklerdir.
  • Zaman zarfı cümleye sorulan Ne zaman?” sorusu ile tespit edilir.
    • Haziranda ülke normale dönecekmiş. (Ne zaman?)
  • Zaman zarfları tek sözcükten ziyade söz öbeklerinden de oluşur: 
    • Sen kitapları ararken yemeğimi yedim.
    • Okuldan eve döndüğünde ders çalışalım.

Her sabah, şimdi limanda demirli duran bu gemide uyanacaklardı.” – Halikarnas Balıkçısı
Nihayet dördüncü günü sabahleyin gelip annemle konuştu.” – Hüseyin Cahit Yalçın
Geceleyin bir ses böler uykumu / İçim ürpermeyle dolar, nerdesin?” – Ahmet Kutsi Tecer

Ek Bilgi
Zaman anlamı taşıyan sözcükler isim olarak da kullanılabilir. Zaman anlamı taşıyan sözcüğün zarf olabilmesi için, fiil ya da fiilimsi ile ilgili bilgi vermesi gerekir.
Akşam vakitlerini severim. → isim, çünkü ne zaman sever sorusuna yanıt vermez.
Akşam buluşalım. → zarf, çünkü ne zaman buluşalım sorusuna yanıt verir.

Miktar (Azlık – Çokluk) Zarfı

  • Miktar zarfları, fiillerin (fiile benzeyen fiilimsilerin de) miktarı hakkında bilgi veren sözcüklerdir.
  • Miktar zarfı cümleye sorulan Ne kadar?” sorusu ile tespit edilir.
  • Biraz, fazla, çok, daha, en, pek, az vb. sözcükler miktar bildirir. 
    • O adamı pek sevmem. 
    • Olanları biraz abartıyorsun
  • Miktar zarfları diğer zarflardan farklı olarak sıfatların da miktarını bildirir.
    • Sen çok güzel bir kadınsın.
    • En çalışkan öğrenci olmak istiyor.
  • Miktar zarfları diğer zarfların da miktarını bildirir.
    • Çok hızlı gidiyorsun.

Biz çocuklar evimizi çok beğendik.” – Ayla Kutlu
Pek beğendikleri ve pek sevdikleri hâlde aldatırlar.” – Hüseyin Cahit Yalçın
Yoruluyor ve ne olsa gözler biraz şaşılaşıyor.” – Adalet Ağaoğlu
Epey yürüdü ve üç sokak daha değiştirdi.” – Tarık Buğra
Türkiye’deyken epeyce çalışmıştım Almancaya.” – Nermi Uygur

Ek Bilgi
Azlık-çokluk zarfları kelimelere kattıkları anlam ilgilerine göre eşitlik zarfları, üstünlük zarfları, en üstünlük zarfları, aşırılık zarfları gibi isimler de alabilir.

a. Eşitlik anlamı taşıyan azlık-çokluk zarfları: Bu tür zarflar, gibi, denli, kadar edatlarının cümleye miktar ilgisi katan anlamlarıyla kullanılması sonucunda oluşturulur.
b. Üstünlük anlamı taşıyan azlık-çokluk zarfları: Üstünlük zarfları daha kelimesiyle yapılır.
c. En üstünlük anlamı taşıyan azlık-çokluk zarfları: En üstünlük anlamı taşıyan azlık-çokluk zarfları en kelimesiyle yapılır.
d. Aşırılık anlamı taşıyan azlık-çokluk zarfları: Bu tür zarflar, azıcık, biraz, birazcık, bol bol, çok, çokça, çok fazla, epey, epeyce, pek, hiç vb. kelimelerle oluşturulur.

Yer Yön Zarfı

Fiil ve fiilimsilere sorulan “nereye sorusunun cevabı olan ve ek almamış biçimleriyle kullanılan ileri, geri,
aşağı, yukarı, içeri, dışarı, öte, beri
sözcüklerine “yer-yön zarfı” denir.

Yukarı, kocasının odasına çıktı.” – Memduh Şevket Esendal
Bir gün içinde yukarıdan aşağı inmiştik.” – Ayla Kutlu
Bağına, bahçene, suyuna, toprağına veda ederek geri gidiyorum.” – Falih Rıfkı Atay

Dikkat Et
1. Yer yön zarfları (ileri, geri,
aşağı, yukarı, içeri, dışarı, öte, beri
sözcükleri) isim çekim eklerini aldıklarında isim görevinde kullanılır.
 “Artık geride özleyeceğim hiçbir şey yok.” – Sait Faik Abasıyanık
Köşklerin biraz ötesinde köy kulübelerine benzer derme çatma evler görülürdü.” – Ruşen Eşref Ünaydın

2. Bu sözcükler her sözcük gibi bir ismin özelliğini belirttiklerinde sıfat olurlar:
Aşağı katı, sakin ve daha sıcak olduğu için seçtik.” – Aka Gündüz

Soru Zarfı

  • Soru zarfları, zarfları bulmak için kullandığımız soru sözcüklerinin, cümle içerisinde fiilin (ya da fiile benzeyen fiilimsinin) önünde kullanılıp onu nitelemesi ile oluşur. 
  • Soru zarflarının cevabı da zarftır.
    • Ne kadar çalıştın?
      Çok çalıştım.
    • Ne zaman geldin?
      Biraz önce geldim.
    • Nasıl buldun?
      Güzel buldum.

 “Falih Rıfkı Atay gibi en güzel Türkçeyi yazan bir muhabirin kaleminden bu satırlar nasıl çıktı?” – Orhan Seyfi Orhon

Ek Bilgi
Soru zarfları da bir isimle birlikte bir ismi nitelediğinde soru sıfatı olurlar.
Bu nasıl gazete?

9.Sınıf Zarflar Konu Anlatım PDF Edebiyat 9.Sınıf 6. Ünite Zarf Türleri olarak indirebilirsiniz, çalışabilirsiniz. 

Edebiyat Dil Bilgisi Konuları Lise Dil Bilgisi Konu Anlatımı PDF

Yorum yapın