10.Sınıf  Edebiyat 2.Ünite Özeti PDF Hikaye Türk Dili ve Edebiyatı 10.Sınıf 2.Ünite Hikaye Konu Anlatımı Ders Notları Özet PDF indirebilirsiniz.

10.sinif-edebiyat-2.unite-ozeti-pdf-hikaye-konu-anlatimi-pdf-ders-notlari

10.Sınıf Edebiyat 2.Ünite Özeti Hikaye Konu Anlatımı

10.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2. Ünite Hikâye ünitesinde, “hikâye türünün Türk edebiyatı tarihi içinde Millî Edebiyat’a kadar olan dönemde gösterdiği değişimi ve gelişimini” öğreneceğiz. 

Hikâye yaşanmış ya da yaşanabilir olayların kişi, yer ve zamanla anlatılmasıdır. Batılı anlamda hikâye edebiyatımıza Tanzimat Dönemi’nde girmiştir. Ama hikâye anlatma daha önceleri de edebiyatımızda vardı. Örneğin İslamiyet öncesinde destanlar, masallar hikâye etme yoluyla aktarılıyordu. İslamiyet’i kabul ettikten sonra Dede Korkut Hikâyeleri, halk hikâyeleri ve mesneviler modern hikâyenin yerini tutmaktaydı.

9. Sınıfta hikâyeyi, hikâye türlerini, anlatım biçimlerini ve anlatım tekniklerini öğrenmiştik, 10. Sınıfta ise hikâyenin kendi hikâyesini, yolculuğu öğrenmeye başlayacağız.

10.SINIF 2.ÜNİTE VİDEO KONU ANLATIM

Destan döneminden halk hikâyeciliği dönemine geçişin ilk örneği olan Dede Korkut Hikâyeleri ile başlayalım öyleyse. 

Oğuzların Diliyle Dedem Korkut’un Kitabı

İçinde bir ön sözle on iki hikâye vardır. Halkın ortak malıdır. Eser Akkoyunluların egemen olduğu Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde XIV. yüzyıl sonlarında veya XV. yüzyıl başlarında halk ağzından derlenerek yazıya geçirilmiştir. Bu hikâyelerin ilk defa Dede Korkut adlı bilge bir ozan tarafından anlatıldığına inanılmaktadır. Her hikâyede adı geçen, olaylardan hisse çıkaran, hana dua eden Dede Korkut; hikâyenin yazarı değil daha çok manzum destani hikâyeler anlatan, ozanları simgeleyen bilge bir kişidir.

Hikâyelerde Müslüman Oğuzların, komşuları olan Rum, Ermeni ve Gürcü devlet veya beyliklerle yaptıkları savaşlar; bazılarında kendi iç mücadeleleri; bazılarında da tabiatüstü varlıklara (Azrail, pınar perisi, pınar perisinin oğlu Tepegöz) karşı giriştikleri mücadeleler anlatılmıştır. Oğuzlar Müslüman’dır fakat Dede Korkut Hikâyeleri’nde din çok kuvvetli bir unsur olarak görülmez.

Bazı kahramanların olağanüstü kuvvete sahip olmaları, bazı kahramanların vücut yapılarının dahi doğal yapının üstünde olması, doğaüstü varlıklara yer verilmesi bakımlarından bu hikâyeler destan karakteri taşımaktadır.

Nazım ve nesir karışık yazılmaları, kısa olmaları, ayrıntılar üzerinde durmamaları bakımlarından da halk hikâyesi karakteri taşımaktadır. Bundan dolayı bu eser, destan döneminden halk hikâyeciliği dönemine geçişin ilk örneği kabul edilir.

İki nüshası olduğu bilinen Dede Korkut Hikâyelerinin üçüncü nüshası, Türkolog Prof. Dr. Metin Ekici tarafından Türkistan’da bulunmuştur. Bulunan nüshanın en eski nüsha olabileceği söylenmektedir. Ayrıca bulunan nüshada, kayıp 13. hikâye olarak bilinen “Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürmesi” adlı hikâyenin de yer aldığı belirtilmektedir.

Dede Korkut Hikâyeleri’nde olaylar ve tasvirler nesirle; karşılıklı konuşmalar, duygu ve düşünceler nazımla dile getirilir. Eser, Arapça ve Farsçada geçen dinî kavramlar dışında Türkçenin seçkin örnekleri arasında yerini alır. Eserde cümle içi kafiyeler, cümle sonlarındaki seciler, deyimler dikkati çeker.

10.sınıf edebiyat 2.ünite özeti ders notları dede korkt hikaye

Halk Hikâyesi

Batılı anlamda hikâye edebiyatımıza Tanzimat Dönemi’nde girmiştir, ama hikâye anlatma daha önceleri de edebiyatımızda vardı, demiştik hatırlarsanız. İşte Halk Hikayeleri de bu hikaye anlatma geleneğinin önemli parçalarından biridir. 

Halk hikâyelerini daha çok, âşık diye bilinen saz ve söz ustaları anlatır; hikâye içindeki şiirleri de saz çalarak türkü gibi söylerdi.

Halkın ortak malı olan halk hikâyeleri, göçebe hayattan yerleşik hayata geçişin ilk ürünlerindendir.

Bu türün gelişiminde tarihî olayların ve dinin de etkisi vardır. 

Halk hikâyelerinin konuları genellikle aşk (Tahir ile Zühre, Arzu ile Kamber, Âşık Garip Hikâyesi…) ve kahramanlıktır (Köroğlu vb.). Bazen de her iki konu birlikte işlenir (Kirman Şah, Yaralı Mahmut…)

Hikâyeleri ortaya çıkaran olaylar, gerçek ya da gerçeğe yakındır. Bu nedenle ortaya çıktıkları dönemin tarihî olayları bazen aynı şekilde bazen de hikâye gerçekliği içinde yer alır. (Bu bakımdan da günümüz hikaye türünün özelliğini taşır.)

Halk hikâyeleri için modern hikayenin halk edebiyatındaki karşılığı denilebilir. Bu hikayeler destandan modern hikâyeye geçişi sağlayan anonim eserlerdir. Halk edebiyatının diğer ürünleri gibi nazım nesir karışık halde söylenir. Duygu bildiren yerlerde nazım kullanılır ki aşıklar da saz ile söyler, eşlik ederler. Halk hikâyelerinde her zaman bir engel vardır. Bu engel sevenleri birbirinden ayırır. Sevenler mezarlarında da rahat kalamazlar; bir çalı dikeni, bir böğürtlen
otu olur; iki sevdalının, iki gül fidanının arasında biter. Bugün Anadolu’nun birçok köy, kasaba ve ilinde halk hikâyelerinin kahramanlarına ait olduğu düşünülen makamlar, türbeler vardır.

Konularına Göre Halk Hikâyeleri

1. Aşk hikâyeleri: Toplum hafızasında uzun süre yaşayan, aşkların hikâyeleştirildiği sevgi temalı halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere Kerem ile Aslı, Arzu ile Kanber, Tahir ile Zühre, Ercişli Emrah ile Selvihan vb. örnek verilebilir.

2. Dinî temalı kahramanlık hikâyeleri: Tarihe mal olmuş kahramanları veya dinsel açıdan önemli kabul edilen erdemli kişileri konu edinen halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere Danişment Gazi ile ilgili hikâyeler, Hayber Kalesi, Van Kalesi, Hz. Ali ile ilgili hikâyeler vb. örnek verilebilir.

3. Destani halk hikâyeleri: İçinde destana ait bazı özellikleri barındıran halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere Dede Korkut Hikâyeleri ve Köroğlu Hikâyesi örnek gösterilebilir.

Halk hikâyeleri fasıl, döşeme, asıl konu, sonuç (dua), efsane bölümlerinden oluşur.  Fasılda dinleyicileri ısıtmak için şiirler, tekerlemeler söylenir; döşemede, konu ve kahramanlar tanıtılır; asıl konuda, hikaye anlatılır; sonuç kısmında hikaye biter ve kahramanlar için iyi niyetler söylenir; efsanede gerçek hikayeden bağımsız efsanevi mazmunlar kullanılır, sevgilerin öte dünyada birbirine kavuştuğu, mezarlarında iki gül bittiği gibi. 

Halk Hikâyelerinin Kaynakları

Türk kaynaklı hikâyeler: Dede Korkut Hikâyeleri, Kerem ile Aslı, Âşık Garip, Emrah ile Selvihan.
Arap kaynaklı hikâyeler: Yûsuf u Züleyhâ, Leyla ile Mecnun.
Hint-İran kaynaklı hikâyeler: Ferhat ile Şirin, Kelile ve Dimne.

Dini Destansı Hikâyeler: Cenk-nameler

Cenknâmeler; şekil bakımından nazım, nesir veya nazım-nesir karışık olarak kaleme alınmıştır. Cenknameler, Müslim-gayrimüslim mücadeleleri üzerine kurulmuştur. Cenknamelerde somut veya hayalî varlıklar fazlaca yer tutar ve olağanüstü ögeler söz konusu olduğundan destansı halk hikâyelerine örneklerdir.

Din adına savaşan kahramanların amacı, dini tebliğ etmek, gayrimüslimler ile olan problemleri ortaya koymak ve bunları çözüme kavuşturmaktır. Mücadele putperest, ateşperest veya dinleri belirtilmeyen kâfirlere karşı yapılmaktadır.

Cenknamelerin amacı dinî-ahlaki bilgi, tarih bilgisi ve şuuru ile topluma moral vermektir.

MESNEVİ: Divan Edebiyatında Hikâyenin Karşılığı 

Divan Edebiyatında eserlerin hemen hepsi nazım şeklinde (şiir) yazıldığından hikâye gibi olay örgüsüne dayalı anlatması uzun türler için mesneviler kullanılmıştır. Mesneviler bu yüzden her beytinin dizeleri kendi arasında kafiyeli, aruz vezninin kısa kalıplarıyla yazılan, divan şiirinin en uzun nazım biçimidir.

Her beyti kendi arasında kafiyeli olması yazma kolaylığı sağlar ve bu sayede şair anlatması uzun konuları yazabilir. Mesneviler Türk edebiyatına İran edebiyatından geçmiştir.

Mesnevinin Bölümleri

1. Dibace: Mesnevinin ön sözüdür. Manzum veya mensur olabilir.
2. Tevhid: Allah’ın birliği ve bütünlüğü anlatılır.
3. Münacaat: Allah’a yalvarış ve yakarışlarda bulunulur.
4. Naat: Hz. Muhammed (S.A.V.) övülür.
5. Miraciye: Miraç olayı anlatılır.
6. Medh-i çihar-yâr-i güzîn: Genellikle dört halife övülür. Dört halife dışında devrin büyükleri de övülebilir.
7. Medhiye: Mesnevinin sunulacağı kişiye övgüler bulunur. (methetmek)
8. Sebeb-i telif: Mesnevinin yazılış nedeni belirtilir.
9. Âğâz-ı dâstan: Mesnevinin asıl konusunun bulunduğu bölümdür.
10. Hatime: Mesnevinin bittiğini belirten bölümdür.

Mesnevinin Özellikleri

1. Her beyti kendi arasında kafiyelidir. Yani beyitler aa, bb, cc, dd… şeklinde kafiyelenir.
2. Bu şiirlerde konu ve beyit sayısı bakımından sınır olmadığı için divan şairleri bu tür ile uzun şiirler yazmışlardır. Örneğin Mevlana’nın Mesnevi’si 25.700 beyittir.
3. Edebiyatımıza İran edebiyatından geçmiştir.
4. Mesnevide beyitler, kendi içinde anlam birliğine sahiptir, beyitler arasında konu birliği gözetilir.
5. Her beytin ayrı ayrı kafiyelenişi yazma kolaylığı sağlar.
6. Uzun mesnevilerde monotonluğu ortadan kaldırmak için hikâye kahramanının ağzından söylenen gazellere de yer verilmiştir.
7. Bazı şairler beş veya beşten fazla mesnevi yazmışlardır. Bunlar da ayrı isimlerle anılır. Beş mesnevinin bir araya gelmesiyle oluşturulmuş esere hamse denir. Ali Şir Nevâî, Taşlıcalı Yahya, Hamdullah Hamdi, Nergisî hamse şairlerinden bazılarıdır.
8. Aruzun kısa kalıpları ile yazılır.
9. Edebiyatımızda mesnevi türünün ünlü isimleri şunlardır: Fuzûlî, Şeyhî, Nâbî, Şeyh Galip.

Türk edebiyatında ilk mesnevi, XI. yüzyılda Yusuf Has Hacib’in yazdığı Kutadgu Bilig “Kutlu Olma Bilgisi” adlı eseridir.

Şeyyad Hamza’nın Yûsuf u Züleyhâ mesnevisi edebiyatımızın ilk aşk mesnevisidir.

Beng ü Bâde ve Leylâ vü Mecnûn adlı mesnevîleriyle Fuzuli mesnevi edebiyatımıza birer şaheser kazandırmıştır.

Mevlânâ Celâleddin Rumî’nin, yazıldığı nazım şekliyle anılan büyük eseri, Mesnevî-i Mânevi’si Farsça olduğu hâlde, Türk şairleri üzerinde yüzyıllar boyunca bıraktığı geniş etkisi bakımından sözü edilmeye değer çok önemli bir eserdir.

10.Sınıf  Edebiyat 2.Ünite Özeti PDF Hikaye Türk Dili ve Edebiyatı 10.Sınıf 2.Ünite Hikaye Konu Anlatımı Ders Notları Özet PDF indirebilirsiniz.

Tanzimat Dönemi’nde Hikâyenin Gelişimi

Batı’daki anlamıyla hikâye türleri edebiyatımıza Tanzimat Dönemi’nde girmiştir. Bu süreç çeviri ile başlamış ve özgün hikayelerle devam etmiştir.

Tanzimat Dönemi hikâyelerinde olaylar genellikle günlük yaşamdan veya tarihten alınmıştır.

Tanzimat hikâyelerinde işlenen önemli temalar; tutsaklık, zorla yapılan evliliklerin doğurduğu acı sonuçlar, Batı uygarlığı ile Osmanlı uygarlığı arasındaki farkların karşılaştırılması, kadın-erkek arasındaki ilişkilerde değişik ortamlarda gelişen evlilikler, âşık olmadır.

Tanzimat edebiyatı birinci dönem sanatçıları romantizm akımının etkisiyle ve toplumu bilgilendirmek amacıyla edebî eserleri bir araç olarak kullanmışlardır. Bu da o dönemde verilen eserlerin çoğunun teknik yönden kusurlu olmasına sebep olmuştur.

Tanzimat’ın ikinci döneminde yetişen sanatçılar, realizm (gerçekçilik) ile natüralizm (doğalcılık) akımlarının etkisi altında kalmışlardır. Eserlerinde gözleme önem vermişler, nedenlerle sonuçlar arasında bağlar arayarak olağanüstü olayları ve kişileri bırakmışlar, eserde anlatılan her şeyin olabileceğine dikkat etmişlerdir.

Ahmet Mithat Efendi’nin Letâif–i Rivâyât adlı eserler serisindeki hikâyeler, Türk edebiyatındaki ilk yerli hikâye örnekleridir.

Samipaşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabı Batılı anlamda hikâyenin Türk edebiyatındaki ilk örneklerinden kabul edilmektedir.

Millî Edebiyat Dönemi’nde Hikâye

Türk edebiyatında hikâye, Millî edebiyat Dönemi’nde dilde sadeleşme hareketleriyle bir hayli gelişmiştir.

Millî ve yerli olanı halkın anlayabileceği bir dille anlatma amacı hikâye türünün yazarlar tarafından daha da çok kullanmasını sağlamıştır.

Millî edebiyat hikâye yazarları her şeyden önce İstanbul’un dışına çıkarak yani Anadolu’ya giderek Anadolu insanı konu edinmişlerdir. Anadolu’da gözlemledikleri ve edindikleri deneyimlerini hikâyelerinde paylaşmışlardır.

Millî Edebiyat Dönemi’nde sanat toplum için anlayışı hâkimdir. Bu da hikâyelerde kendini gösterir. Bu dönemde en çok işlenen konular; yurtseverlik, cehalet, halkın çektiği acılar, çağdaşlaşma ve geri kalmışlık gibi temalardır. Millî Edebiyat Dönemi’nin Ömer Seyfettin’den başka önde gelen hikâyecileri; Refik Halit Karay, Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Aka Gündüz,
Reşat Nuri Güntekin’dir.

İkinci Meşrutiyet (1908) sonrasında memlekette başlayan ve o dönemde “Türkçülük” adı verilen ulusçuluk hareketi, “edebiyatta ulusal kaynaklara dönme” düşüncesinin doğmasına yol açmıştır. “Ulusal kaynaklara dönme” sözü; dilde sadeleşme, hece ölçüsünü benimseme, yerli hayatı yansıtma anlamında kullanılmış ve bunları gerçekleştirmeyi amaç edinen edebiyat hareketine Millî Edebiyat adı verilmiştir. Dilde sadeleşme hareketi, 1911’de Genç Kalemler dergisinde “Yeni Lisan” makalesinde ileri sürülen görüşler doğrultusunda başlamıştır.

10.Sınıf  Edebiyat 2.Ünite Özeti PDF Hikaye Türk Dili ve Edebiyatı 10.Sınıf 2.Ünite Hikaye Konu Anlatımı Ders Notları Özet PDF indirebilirsiniz.

10. SINIF 2. ÜNİTE PDF OLARAK İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ.

Türk Dili ve Edebiyatı Ünite Özetleri PDF OLARAK İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ.

“10.Sınıf Edebiyat 2.Ünite Özeti Hikaye Konu Anlatımı PDF Ders Notları” üzerine 32 yorum

  1. Elinize sağlık güzel bir makale olmuş. Konuyla ilgili tüm bilgiler yeterli derecede girilmiş, sınav için bu notlar işimi gördü.

    Cevapla
  2. Hocam siz olmasanız ne yapardım bunun diğer derslere de yapmış olduğunuz var mı?

    Cevapla
    • Şimdilik sadece Türkçe ve Edebiyat. Belki ileride diğer sözel dersler. Teşekkürler.

      Cevapla
  3. Emeğinize sağlık teşekkürler.

    Cevapla
  4. Pdf indiremedim de indirme butonu aktif değil

    Cevapla
    • Hazal, kontrol ettik; indirme bağlantısı çalışıyor.

      Cevapla
  5. Cidden tam da bu aradığım şey… 1 2 gün sonra sınavlarımız başlıyor ve çok kısa ve öz olmuş. Teşekkür ederiz!!

    Cevapla
  6. Gerçekten herkes çok iyi yorum yazmış, ben daha okumaya başlamadım ama güzel gibi gözüküyor. Umarım düşen notlarımı tekrardan yükseltmeme yeter. Yorumlardan anladığım kadarıyla işini hakkıyla yapan sayılı sitelerdensiniz okumaya başlamadan önce emeklerinize teşekkür ediyorum, okuduktan sonra da teşekkür edeceğime güven var içimde. Teşekkürler, Trabzon’dan selamlar:)

    Cevapla
  7. yararlı oldu umarım sınavdan güzel bir not alırım teşekkür ederim

    Cevapla
    • Bilgi sarmal edebiyat kitabını kopyala yapıştır yapmışsın be reis bari bu kadar belli etme hatta hocalara geldik te de böyle kim kimden almış bir açıklık getirilebilir mi

      Cevapla
      • Abdullah, temel kaynak Milli Eğitim Bakanlığının bastığı ders kitabı. Bahsettiğin yayınlar da ders kitabını referans alıyor. Biz de o yüzden ünite “özeti” başlığını kullanıyoruz, özellikle.

        Cevapla
  8. Benim için çok yaralı oldu emeğinize sağlık çok teşekkür ediyorum

    Cevapla
  9. Uzaktan eğitimde canlı derslerden alamadığım verimi bu siteden çokça aldım. Çok teşekkürler:). Ve ders kitabıyla konuları aynı ilerliyor harika bir site. Umarım hep böyle güzel konu anlatımları atarsınız. Ciddi anlamda çok iyi bir kaynak tekrardan çok teşekkür ederim. 🍫

    Cevapla
    • Kesinlikle böyle içerikler diğer dersler için de gelirse süper olur canlı derslerden alamadığım verimi buradaki notlardan aldım …

      Cevapla
      • Bu tarz notlar diğer dersler için ve diğer sınıflar içinde gelirse çok iyi olur çok faydalı bi içerik olmuş … teşekkürler

        Cevapla
  10. Bu ünite kısa olmuş,beğendim. Keşke diğer üniteleri de kısa yazsaydınız.Ayrıca resmi bir kullanmanız daha iyi olacaktır örneğin ”daha önce ki üniyede görmüştük” veya ”söyleyebiliriz” ifadeleri yerine ”söylenebilir” gibi ifadelerden bahsediyoru. Bu benim kendi görüşüm. Yinede çok işime yaradı teşekkürler.

    Cevapla
  11. Bazı yerler gerçekten öğrenmemiz gereken kısımlar mı ya bence çok da gerekli değilmiş gibi ama bilemedim ://

    Cevapla
  12. Çok güzel bir konu anlatımıydı. Teşekkürler

    Cevapla
  13. çok yardımcı oldu superrr

    Cevapla
  14. Konuların önemli kısmına yer verilmiş, gereksiz açıklama yok. Elinize sağlık 🙂

    Cevapla
  15. Bencede işe yarıyor biz öğrenciler iç8 çok yarayışlı!

    Cevapla
  16. Çok teşekkürler:) çok işe yaradı….♥️

    Cevapla
    • Ben çok bayıldım. Biz öğrenciler için tam da ihtiyacımız olan şey..thank you♡

      Cevapla
  17. tam da ihtiyacım olan şey*-* teşekkür ederim allah razı olsun<33

    Cevapla
  18. bu sitedeki bilgiler bazı tıpatıp kelimeler hocalara geldik youtube kanalı ile aynı bence ders çalışmak için iyi bir site…

    Cevapla
    • ayn ya aynısı nerdeyse hocalara geldıktekı

      Cevapla
    • Ben şimdi ders kitabını hiç açmadan bu notlardan çalışsam sizce kaçırdığım bişey olurmu yani ilk sınav için bu bilgiler yeterlimi

      Cevapla
      • Ben kitaptan çalışmıştım daha yeni bu bilgilere de baktım. Bence gayet iyi özetlenmiş ve kitap harici bilgi de var ama bunlara çalışıp bir de kitaptaki yazarların biyografi kısmına da bakmalısın

        Cevapla

Yorum yapın