Ek Fiil Konu Anlatımı PDF 7. Sınıf

Ek Fiil Konu Anlatımı PDF 7. Sınıf PDF olarak indirebilirsiniz. Birleşik Zamanlı Fiil nedir?

Yargı Bildiren Sözcük: Yüklem

Ek fiil konusunu öğrenmeden önce bir cümlede yargı bildiren sözcük hangisidir, yüklem nedir gibi soruların cevabını bilmekte fayda vardır. 

Cümleler sözcüklerin birleşmesi ile oluşur fakat sözcükleri yan yana bir araya getirmek cümle kurmak için yeterli değildir. 

"Anne bakkaldan üç tane ekmek"  örneğinde sözcükleri yan yana sıraladık ama bir cümle oluşturamadık, cümle eksik kaldı ve bitmedi. 

İşte yargı bildiren bir sözcük olmadan cümleler de asla tamamlanmazlar: "Anne bakkaldan üç tane ekmek al." cümlesinin yüklemi "al" sözcüğüdür. 

"Turgut çok başarılı bir" örneğinde de cümlemiz henüz bitmedi. "Turgut çok başarılı bir şairdi." dediğimizde "şairdi" sözcüğü cümlenin yargısını bildirdi.

Görüldüğü üzere "al" sözcüğü bir fiil iken "şair" sözcüğü ise bir isimdir. Demek ki yüklemler isim ya da fiil olabilir. İşte ek fiiller de yüklemlerle ilgili olduğundan ek fiili iki başlık altında inceleyeceğiz: 

ek fiil konu anlatımı pdf 7.sınıf
İsimlere Eklenen Ek Fiil 
  • Türkçede yüklemlerin alabildiği kip ve kişi eklerini yalnızca fiiller alabilir. 
  • Bir ismi yüklem olarak kullanmak istediğimizde bu isme bir ek fiil ekleyerek kip ve kişi eklerini isimlere getirerek onları da yüklem yapabiliriz. 
  • Ek fiil dediğimiz fiil i-(mek) fiilidir. Bu i- fiilini isimlere ekleyerek onları yüklem yaparız fakat çoğu zaman bu -i fiilini cümleyi söylerken düşürürüz.

    Turgut çok başarı bir şairdi. (şair i-di)
    Annem gençliğinde çok güzelmiş. (güzel i-miş.)

  • Ek Fiil kullanarak isim soylu sözcüklere görülen geçmiş zaman eki -di, duyulan geçmiş zaman eki -miş, şart eki -se, -sa ve ek fiilin geniş zaman çekiminde kullanılan -dir bildirme eki getirilebilir.
Ek Fiilin Görülen Geçmiş Zaman Çekimi

şairdim, şairdin, şairdi, şairdik, şairdiniz, şairdiler

Ek Fiilin Duyulan Geçmiş Zaman Çekimi

şairmişim, şairmişsin, şairmiş, şairmişiz, şairmişsiniz, şairmişler

Ek Fiilin Duyulan Şart Çekimi

şairsem, şairsen, şairse, şairsek, şairmişseniz, şairseler

Ek Fiilin Geniş Zaman Çekimi

Geniş zaman çekiminde kip eki kullanılmaz yalnızca kişi ekleri kullanılır ve üçüncü şahıs kişi eklerinden sonra - dir bildirme eki gelir.

şairim, şairsin, şairdir, şairiz, şairsiniz, şairlerdir

Fiilere Eklenen Ek Fiil 
  • Türkçede bir fiil yalnızca bir tane kip ve kişi alabilir fakat iki tane kip eki alıp yüklem olan fiiller de vardır. 
  • İşte bir fiile birden fazla kip eki getirmek istediğimizde de yine ek fiilden yararlanırız. Ek fiil de bir fiil olduğu için ikinci kip eki aslında bu gizli i- fiilimize gelmiş olur:

    yaş-ı-yor-du-k (yaş-ı-yor-i-di-k) 
    anla-mış--m (anla-mış-i-di-m

  • İki tane kip eki ile çekimlenmiş fiillere birleşik zamanlı fiil denir. (Ek fiil almamış yani tek kipli fiilere de basit zamanlı fiil denir.)
  • Ek fiil kullanılarak fiillere de görülen geçmiş zaman eki -di, duyulan geçmiş zaman eki -miş, şart eki -se, -sa getirilebilir.
  • Görülen geçmiş zaman eki -di eklendiğinde hikâye, duyulan geçmiş zaman eki -miş eklendiğinde rivayetşart eki -se, -sa eklendiğinde şart birleşik zaman olarak adlandırılır.

Örneğin şimdiki zamanın hikâyesi yaş-ı-yor-du, rivayeti yaş-ı-yor-muş, şartı yaş-ı-yor-sa şeklindedir

 

  • Birleşik fiiller cümleye bazı anlamlar katar: 

Terk Edilmiş Alışkanlık Anlamı: 
Çocukken çok yemek yerdim.

Gerçekleşmemiş Beklenti Anlamı:
Bugün maç yapacaktık.

Küçümseme Anlamı:
En çok o çalışmışmış.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*